Монголын тамирчид 2028 Лос Анжелес олимпод бэлтгэж байна
Монголын Үндэсний Олимпийн Хороо 2024 оны 11-р сард дараагийн зуны олимпын бэлтгэлийн албан ёсны хөтөлбөрийг баталсан. Лос Анжелес 2028 олимп дэлхийн хамгийн том спортын арга хэмжээний нэг бөгөөд Монгол улс одоогоос дөрвөн жилийн турш тамирчдаа бэлтгэх шаардлагатай.
Өнгөрсөн Токио болон Парисын олимпод Монгол улс харьцангуй цөөн медаль хүртсэн. Энэ удаад багийн ахлагч нар илүү олон төрлөөр оролцохыг зорьж байгаа бөгөөд бөх, сур харваа, жүдо, чөлөөт бөх зэрэг төрлүүдэд онцгой анхаарал хандуулна.
Бэлтгэлийн хөтөлбөрт хамрагдах төрлүүд
Монголын Үндэсний Олимпийн Хорооноос 2028 оны наадамд 12 спортын төрлөөр оролцохоор төлөвлөж байна. Үүнд бөх (грек рим, чөлөөт), жүдо, сур харваа, хөнгөн атлетик, хайрцаг, усанд сэлэлт, бадминтон, теннис, дугуй, жигүүр, дархлаа болон гимнастик багтана.
Сүүлийн жилүүдэд Монголын тамирчид олон улсын гүйлтийн тэмцээн, адал явдалт спортын арга хэмжээнд идэвхтэй оролцож байгаа боловч олимпын шатанд тогтвортой үр дүн үзүүлэх нь бэрхшээлтэй хэвээр байна. Шинэ хөтөлбөрт сургагч багш, дасгалжуулагч, физиологи, эмч нарын баг бүрэлдэхүүнийг өргөжүүлэх төлөвлөгөө багтсан.
Бөх, сур харвааны төрөлд хамгийн их санхүүжилт чиглүүлэх юм. Энэ хоёр нь уламжлалт төрөл бөгөөд өмнөх олимпуудад Монголд медаль авчирсан түүхтэй.
Сургалтын төв болон гадаад дасгал
Үндэсний Олимпийн Хороо Улаанбаатар хотод байрлах Олимпийн Спортын Төвд шинэ тоног төхөөрөмж суурилуулж, тамирчдын биеийн бэлтгэл, тэжээллэг хоолны зөвлөгөө өгөх тусгай танхимууд нээсэн. Төвд өдөрт дунджаар 80 гаруй тамирчин дадлага хийдэг.
Түүнчлэн 2025 оны эхнээс эхлэн гол тамирчдыг гадаадад илгээх хөтөлбөр эхэлнэ. ОХУ, БНСУ, Япон, Герман улсад 3-6 сарын хугацаагаар дасгал хийх боломж олгоно. Энэ нь тамирчдын өрсөлдөх туршлагыг нэмэгдүүлэх, өндөр түвшний дасгалжуулагчидтай ажиллах боломжийг бүрдүүлнэ.
Гадаад дасгалын хөтөлбөрт бөх, жүдо, сур харвааны 24 тамирчин хамрагдана. Тэд олон улсын тэмцээнд оролцож, өөрсдийн техникийг сайжруулна.
Санхүүжилт болон ивээн тэтгэгчид
2025-2028 оны хооронд төрөөс жил бүр 4.2 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгоно гэж Үндэсний Олимпийн Хороо мэдэгдсэн. Энэ мөнгө тамирчдын цалин, сургалтын зардал, гадаад аялал, тоног төхөөрөмж худалдан авахад зарцуулагдана.
Хувийн хэвшлийн ивээн тэтгэгчид нэмэлт дэмжлэг үзүүлнэ. Хэд хэдэн томоохон банк, уул уурхайн компани тухайн төрлийн тамирчдад хувийн гэрээгээр хөрөнгө оруулж байна. Гэвч нийт төсөвт төрийн хувь нэмэр 70 хувиас дээш хэвээр байна.
Олон улсын олимпийн хороо мөн бага хэмжээний буцалтгүй тусламж олгодог. Монголын хувьд энэ дэмжлэг жилд 200 сая орчим төгрөг болно гэж тооцоолж байна.
Тамирчдын шалгаруулалт болон хяналт
2025 оны 3-р сард Үндэсний Олимпийн Хорооноос бүх төрлөөр шалгаруулалтын тэмцээн зохион байгуулна. Энэ тэмцээний үр дүнд дөрвөн жилийн бэлтгэлийн хөтөлбөрт хамрагдах тамирчдыг эцэслэн тодруулна.
Шалгаруулалтад 18-35 насны 400 гаруй тамирчин бүртгүүлсэн. Тэдний дотроос хамгийн сайн үзүүлэлттэй 120 хүн үндсэн багт орно. Үлдсэн тамирчид нөөц бүрэлдэхүүнд байж, тодорхой нөхцөлд дуудагдах боломжтой.
Жил бүр тамирчдын биеийн бэлтгэл, техникийн түвшинг хянах шалгалт явагдана. Хэрэв тамирчин хоёр жил дараалан шаардлага хангахгүй бол багаас гарна. Энэ журам нь тамирчдыг тогтмол хичээллэхэд түлхэц болно.
Олимпын эрх авах замнал
2026-2028 оны хооронд олон улсын тэмцээнүүдэд оролцож, тухайн төрлийн дэлхийн зэрэглэлд орох шаардлагатай. Төрөл бүрт өөрийн гэсэн квотын систем байдаг. Жишээ нь бөх, жүдо нь дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний үр дүнд тулгуурладаг.
Сур харваа, хайрцаг зэрэг төрлүүд тив дэх тэмцээний үр дүнгээр эрх авдаг. Монголын тамирчид Азийн аварга шалгаруулах тэмцээнд амжилттай оролцох ёстой. 2027 оны дунд үе гэхэд ихэнх төрлөөр олимпын эрх авах боломжтой.
Хэрэв тухайн төрөлд олимпын эрх авахгүй бол дэлхийн зэрэглэлд орсон тамирчдад урилгын эрх олгогддог. Гэхдээ энэ нь маш хязгаарлагдмал тоотой тул үндсэн зорилго нь шууд эрх авах явдал юм.
Тамирчдын амьдралын нөхцөл
Үндсэн багт орсон тамирчид сард 2-3 сая төгрөгийн цалин авна. Үүнээс гадна гадаад дасгалын зардал, тэтгэмж, эмнэлгийн даатгал бүрэн хангагдана.
Улаанбаатар хотод тамирчдад зориулсан байр олгох төлөвлөгөө байгаа боловч одоогоор олонх нь гэрээсээ явж ирдэг. Зарим тамирчид сургалтын төвийн ойролцоо түрээсийн байранд амьдардаг.
Тэжээллэг хоолны зөвлөгөө, сэтгэл зүйн дэмжлэг, физик эмчилгээ зэрэг үйлчилгээ үнэгүй үзүүлнэ. Энэ нь тамирчдын ерөнхий сайн сайхан байдлыг дэмжих зорилготой.
Баримтууд
- Монгол улс 2028 оны олимпод 12 төрлөөр оролцохоор төлөвлөж байна.
- Үндсэн багт 120 тамирчин шалгарна.
- Төрөөс жил бүр 4.2 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгоно.
- Гадаад дасгалын хөтөлбөрт 24 тамирчин хамрагдана.
- 2025 оны 3-р сард шалгаруулалтын тэмцээн болно.
Хэдэн тамирчин үндсэн багт шалгарах вэ?
2025 оны 3-р сарын шалгаруулалтын үр дүнд 120 тамирчин үндсэн багт орно. Тэд дөрвөн жилийн бэлтгэлийн хөтөлбөрт бүрэн хамрагдана.
Гадаад дасгал хэдэн сар үргэлжлэх вэ?
Гадаад дасгал ихэвчлэн 3-6 сар үргэлжилнэ. ОХУ, БНСУ, Япон, Герман улсад явагдах бөгөөд тамирчид өндөр түвшний дасгалжуулагчидтай ажиллана.
Олимпын эрх авахын тулд юу хийх ёстой вэ?
Тамирчин дэлхийн зэрэглэлд тодорхой байрлалт эзлэх эсвэл тивийн тэмцээнд тодорхой үр дүн үзүүлэх ёстой. Төрөл бүр өөрийн гэсэн квотын системтэй.
Мөн уншаарай: Агуу Мухаммед Али АНУ-ын эрх чөлөөний одонгоор шагнуулав · “Улаанбаатар марафон” олон улсын гүйлтийн тэмцээний бүртгэлд www.sport.ub.gov.mn хаягаар явагдаж байна · Адал явдалт спортын 7 төрлөөр залуус өрсөлдөнө